ΕΡΕΥΝΑ

Η Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Μακεδονίας είναι εξοπλισμένη με σύγχρονες εγκαταστάσεις και τεχνολογικά προηγμένα μέσα, τα οποία εξυπηρετούν τις ανάγκες εκπαίδευσης των μελλοντικών στελεχών της ναυτιλίας. Διαθέτει εξομοιωτές πλοήγησης και μηχανής τελευταίας γενιάς, αίθουσες εξειδικευμένων εργαστηρίων, και προηγμένα συστήματα επικοινωνίας και διαχείρισης φορτίου, που αναπαριστούν πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των πλοίων. Ο εξοπλισμός της Ακαδημίας αποτελεί πρότυπο εκπαιδευτικό εργαλείο, συμβάλλοντας στη βιωματική μάθηση και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της σύγχρονης ναυτιλιακής βιομηχανίας. Ενδεικτικά ο εξοπλισμός περιλαμβάνει

  1. Engine room simulator
  2. Bridge Simulator
  3. Liquid Cargo simulator

 Η Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Μακεδονίας διαθέτει μια πλούσια ιστορία συμμετοχής σε ερευνητικά έργα που προάγουν τη ναυτική εκπαίδευση και τεχνολογία. Με έμφαση στη διερεύνηση καινοτόμων λύσεων για τη ναυτιλία, η Ακαδημία έχει συμβάλει καθοριστικά στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών που αφορούν τη βιώσιμη ναυτιλία, την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών στα πλοία και τη βελτίωση της ασφάλειας στη θάλασσα.

Συνεργαζόμενη με καταξιωμένους διεθνείς φορείς και πανεπιστήμια, έχει αναπτύξει τεχνολογικές και εκπαιδευτικές καινοτομίες, ενισχύοντας το ερευνητικό της έργο και τη θέση της στον παγκόσμιο ναυτιλιακό χώρο.

Παρακάτω αναφέρονται τα σημαντικότερα ερευνητικά προγράμματα στα οποία η ΑΕΝ Μακεδονίας είχε συμμετοχή:

e–MAR «THEMATIC NETWORK FOR SUPPORTING NEW METHODS OF MANAGEMENT SYSTEMS FOR SUPPLIERS AND CONSUMERS, E-WORK AND E-COMMERCE IN THE MARITIME WORLD»

Το ερευνητικό πρόγραμμα E-MAR (διάρκεια 24 μηνών, από 1 Ιουλίου 2001) στόχευε στην εισαγωγή e-work και e-commerce στη ναυτιλία, με έμφαση στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (SMEs). Σκοπός του ήταν η δημιουργία ενός σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος για την προσαρμογή στις μελλοντικές αλλαγές. Κύρια πλεονεκτήματα των εφαρμογών αυτών ήταν η βελτίωση παραγωγικών διαδικασιών, η ικανοποίηση πελατών (one-stop shopping), η διαφάνεια στις αγορές, η αύξηση της ανταγωνιστικότητας και η ανάπτυξη νέων υπηρεσιών. Τα εμπόδια διάχυσης περιλάμβαναν τις τεχνολογικές ανισότητες μεταξύ Βόρειας Ευρώπης και Μεσογείου, το μικρό μέγεθος των SMEs και τον τεμαχισμό των δραστηριοτήτων. Η Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Μακεδονίας διαδραμάτισε κομβικό ρόλο, καταγράφοντας τα προβλήματα της ελληνικής ναυτιλίας σε θέματα e-work και e-commerce, ενώ συνέβαλε στον σχεδιασμό προτάσεων για μελλοντικές βελτιώσεις. Με τη συμμετοχή 1.000 SMEs, εντοπίστηκαν κενά και αναπτύχθηκαν προτάσεις για τη ναυτιλιακή βιομηχανία. Αναλύθηκαν έξι περιπτώσεις εφαρμογών όπως η διαχείριση στόλου και πληρωμάτων, ηλεκτρονική υποβολή προσφορών, διασύνδεση συστημάτων θαλάσσιων μεταφορών και έλεγχος κατασκευαστικών σχεδίων. Η εισαγωγή του e-commerce έδειξε ότι μπορεί να μεταμορφώσει τις διαδικασίες διαφήμισης, προμηθειών, logistics και παραγωγής, δημιουργώντας παγκόσμιες ηλεκτρονικές αγορές με έμφαση στις B2B συναλλαγές.

e-TEN WINGS

Το πρόγραμμα e-TEN WINGS, συνέχεια του WINGS for SHIPS, ξεκίνησε την 1η Οκτωβρίου 2005 και ολοκληρώθηκε στις 30 Μαρτίου 2007. Στόχος του ήταν η δημιουργία ενός εμπορικά εφαρμόσιμου προϊόντος, βασισμένου στην προηγούμενη εφαρμοσμένη έρευνα. Η συμμετοχή περιορίστηκε σε 7 οργανισμούς από την Ε.Ε., με τη TELECOM ITALIA να παρέχει τηλεπικοινωνίες, τη METEO FRANCE μετεωρολογικά δεδομένα, και την υλοποίηση να γίνεται στη ναυτιλιακή εταιρεία SNCM. Η ΑΕΝ Μακεδονίας συμμετείχε στην εκπαίδευση και την ανάλυση απαιτήσεων. Το πρόγραμμα χρησιμοποίησε το πρωτότυπο του WINGS for SHIPS για έρευνα αγοράς, στοχεύοντας σε χρήστες όπως ναυτιλιακές εταιρείες, λιμενικές αρχές, μαρίνες, και επιβάτες. Έγιναν σημαντικές βελτιώσεις για τη μείωση κόστους, όπως η ενσωμάτωση του συστήματος εντός του πλοίου και η χρήση δεδομένων από τη METEO FRANCE σε πραγματικό χρόνο, αντί ανεξάρτητων μετρητών. Το προϊόν δοκιμάστηκε σε πραγματικές συνθήκες, περιλαμβάνοντας δρομολόγια στη Μεσόγειο, τη Βόρεια Θάλασσα και το Pascal Paoli (δρομολόγιο Μασσαλία-Βαστία). Το e-TEN WINGS υποστηρίζει την ανάπτυξη των “αυτοκινητοδρόμων της θάλασσας”, μια πρωτοβουλία της Ε.Ε. για βιώσιμες, συνδυασμένες θαλάσσιες μεταφορές, σύμφωνα με τη Λευκή Βίβλο Μεταφορών του 2001. Η τελική παρουσίαση έγινε στο Cruise & Ferry 2007 στο Λονδίνο, συγκεντρώνοντας μεγάλο ενδιαφέρον. Τα βασικά οφέλη περιλαμβάνουν:

  • Ασφάλεια στη θάλασσα μέσω αξιόπιστων δεδομένων καιρού και παρακολούθησης.
  • Άνεση επιβατών με επιλογή βέλτιστων διαδρομών για μείωση ναυτίας.
  • Μείωση λειτουργικών δαπανών μέσω καλύτερης διαχείρισης καυσίμων και ακυρώσεων.
  • Βελτίωση υπηρεσιών με καλύτερες πληροφορίες για τους πολίτες.

ERS «Απεικόνιση συμπεριφοράς Very Large Crude Oil Carrier με την χρήση engine room simulator»

Αντικείμενο και Στόχος του Ερευνητικού Έργου: Το ερευνητικό έργο επικεντρώνεται στην απεικόνιση της συμπεριφοράς ενός δίχρονου, πεντακύλινδρου αργόστροφου κινητήρα diesel τύπου MAN B&W 5L90MC, ισχύος 17,4 MW, υπό συνθήκες συνεχών δυσλειτουργιών και σφαλμάτων. Ο κινητήρας, μαζί με τα βοηθητικά του δίκτυα, προσομοιώνεται στο περιβάλλον ενός πλοίου τύπου Very Large Crude Oil Carrier (V.L.C.C.). Διάρκεια και Εργαλεία Έρευνας: Η διάρκεια του προγράμματος ήταν δύο έτη, με βασικό εργαλείο τον προσομοιωτή μηχανής που είναι εγκατεστημένος στην Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Μακεδονίας. Η έρευνα εστιάστηκε στη συνολική συμπεριφορά της προωστήριας μηχανής όταν εμφανίζονται:

  • Φθορές σε βασικά εξαρτήματα (βαλβίδες, μηχανισμοί κίνησης, έμβολα, ελατήρια εμβόλων, διωστήρας, στροφαλοφόρος και εκκεντροφόρος άξονας).
  • Αλλαγές στις βασικές παραμέτρους λειτουργίας (καύση, σάρωση, υπερπλήρωση, έγχυση καυσίμου).
  • Βλάβες στα βοηθητικά συστήματα (δίκτυα πετρελαίου, λίπανσης, πεπιεσμένου αέρα, ψύξης γλυκού και θαλασσινού νερού, ατμού, σεντινών, αερισμού μηχανοστασίου, ψυκτικής εγκατάστασης).
  • Ανωμαλίες στα ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη (Diesel Generator, Turbo Generator, Shaft Generator) και τα υποστηρικτικά τους δίκτυα.

Οφέλη του Ερευνητικού Έργου: Η παρακολούθηση της μηχανής κατά τη διάρκεια εκκίνησης, αναστροφής, πλεύσης και κράτησης, υπό συνθήκες συνεχών δυσλειτουργιών, συνέβαλε στα εξής:

  • Πρόληψη βλαβών και καλύτερη εκπαίδευση των μηχανικών Εμπορικού Ναυτικού.
  • Μείωση του λειτουργικού κόστους πλοίων και αύξηση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας.
  • Δημιουργία checklists για τον εντοπισμό τμημάτων της μηχανής που παρουσιάζουν συχνότερα προβλήματα.

Ανάλυση και Στατιστικά Συμπεράσματα: Η συλλογή δεδομένων και η ανάλυση συναγερμών οδήγησαν στη δημιουργία:

  1. Πινάκων προειδοποιήσεων με τις συχνότερες και πιο κρίσιμες ενδείξεις για την ορθή λειτουργία της μηχανής.
  2. Σχεσιακής βάσης δεδομένων, που καταγράφει τις βλάβες, τα αντίστοιχα σήματα συναγερμού και τα δίκτυα στα οποία απαιτείται επέμβαση.
  3. Ιεράρχησης επικινδυνότητας των ανωμαλιών, ιδίως αυτών που σχετίζονται με τις διαδικασίες επιβράδυνσης (slowdown) και παύσης λειτουργίας (shutdown).

Διαδικασία Υλοποίησης: Το έργο περιλάμβανε σενάρια συγκεκριμένης διάρκειας, με μεταβλητό προγραμματισμό εμφάνισης βλαβών. Στο βασικό σενάριο, η μηχανή ξεκινούσε μετά από παρατεταμένη αδράνεια. Μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών εκκίνησης, προθέρμανσης και προετοιμασίας των βοηθητικών συστημάτων, η μηχανή τέθηκε σε λειτουργία για πλήρη δοκιμαστική πλεύση. Κατά τη διάρκεια λειτουργίας “full ahead”, πραγματοποιούνταν προσομοίωση αλλαγών στις καιρικές συνθήκες, προκειμένου να αξιολογηθεί η ανταπόκριση του προσωπικού σε απότομες μεταβολές.

Καινοτομία και Δυνατότητες του Προσομοιωτή: Ο προσομοιωτής μηχανής υποστηρίζει 454 βλάβες/ανωμαλίες, εκ των οποίων 142 έχουν δυαδική δυνατότητα αλλαγής (λειτουργία/παύση), ενώ οι υπόλοιπες επιδεινώνονται προοδευτικά. Επιπλέον, διαθέτει 386 πιθανές προειδοποιήσεις (alarms), ενσωματώνοντας μεγάλη ακρίβεια προσομοίωσης.

Εφαρμογές στην Πράξη: Η δημιουργία checklists για την ταχεία επιθεώρηση βασικών συστημάτων, όπως οι diesel generators, turbo generator, inert gas system, συμβάλλει στην αποδοτικότερη διαχείριση και ασφάλεια του πλοίου.

Συμπεράσματα και Μελλοντική Εξέλιξη: Η διεξαγωγή του έργου ανέδειξε τη σημασία των ερευνητικών προσομοιώσεων για την κατανόηση της λειτουργίας μηχανών σε πλοία V.L.C.C. και προτείνει τη χρήση των αποτελεσμάτων σε μελλοντικά έργα, με στόχο την ανάπτυξη μεθόδων και διαδικασιών που βελτιώνουν την απόδοση και μειώνουν τους κινδύνους.

MISTIC «Maritime Intelligent Systems for Transport and Inter-related Chain»

Το ερευνητικό πρόγραμμα MISTIC αποτέλεσε ένα θεματικό δίκτυο, με κύριο στόχο την εξέταση της διείσδυσης και αποτελεσματικότητας των ευφυών ναυτιλιακών συστημάτων στη ναυτική τεχνολογία, και κυρίως στην αυτοματοποίηση της λειτουργίας του μηχανοστασίου.

Η διάρκεια του προγράμματος ήταν 36 μήνες, με ημερομηνία έναρξης την 1η Νοεμβρίου 2000. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 62 εκπρόσωποι από διάφορους τομείς επιχειρηματικότητας, όπως ναυτιλιακές εταιρείες και οργανισμοί, ναυπηγεία, λιμενικές αρχές, εταιρείες διαχείρισης πλοίων, κατασκευής ναυτιλιακού ηλεκτρονικού και τηλεπικοινωνιακού υλικού, ανάπτυξης λογισμικού, πανεπιστήμια και ινστιτούτα. Οι συντονιστές του προγράμματος ήταν οι εταιρείες AMRIE από το Βέλγιο και METTLE από τη Γαλλία. Η Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Μακεδονίας συμμετείχε σε επιμέρους συναντήσεις, είτε με εκπρόσωπό της, είτε με την αποστολή εισηγήσεων, εκφράζοντας τις συμφωνίες ή τις αντιρρήσεις της για τα διαπραγματευόμενα ζητήματα.

Οι κύριοι στόχοι του MISTIC περιλάμβαναν τα εξής:

  1. Μελέτη υφιστάμενων προγραμμάτων: Εξετάστηκε σε βάθος η πορεία αλλαγής των μηχανών εσωτερικής καύσης, από εκκεντροφόρο άξονα σε ηλεκτρονικό σύστημα έγχυσης καυσίμου και εξαγωγής καυσαερίων, αναλύοντας τα ήδη ολοκληρωμένα ή σε εξέλιξη προγράμματα πάνω στα ευφυή ναυτιλιακά συστήματα.
  2. Συλλογή απαιτήσεων από χρήστες: Καταγράφηκαν οι απαιτήσεις όλων των χρηστών των ευφυών ναυτιλιακών συστημάτων και προτάθηκαν αλλαγές στο εργασιακό περιβάλλον που δημιουργείται από την εφαρμογή αυτών των συστημάτων. Οι συμμετέχοντες διαπίστωσαν ότι πολλές παραδοσιακές θέσεις εργασίας μειώνονται, ενώ δημιουργούνται νέοι κλάδοι, με αποτέλεσμα πολλές εταιρείες να προχωρούν στην υιοθέτηση καινοτομιών και τροποποίηση των παραγωγικών διαδικασιών τους.
  3. Καθορισμός προβλημάτων και κενών: Αναδείχθηκαν τα κενά και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι χρήστες από την εφαρμογή των ευφυών ναυτιλιακών συστημάτων. Παρουσιάστηκαν μελέτες εφαρμογής δικτύων πλοίων, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το πρωτόκολλο επικοινωνίας Industrial Ethernet, το οποίο εφαρμόζεται ευρέως.
  4. Δημιουργία κέντρου πληροφόρησης: Συστήθηκε κέντρο πληροφόρησης για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς με τα ευφυή ναυτιλιακά συστήματα.
  5. Πλατφόρμα για κοινή κατάθεση ερευνητικών προγραμμάτων: Προετοιμάστηκε πλατφόρμα για την κατάθεση ερευνητικών προγραμμάτων πάνω στα ευφυή ναυτιλιακά συστήματα για χρηματοδότηση από το 5ο και το 6ο πλαίσιο στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το βασικό συμπέρασμα του προγράμματος ήταν ότι τα ευφυή ναυτιλιακά συστήματα, είτε στη θάλασσα, είτε στο λιμάνι, είτε στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη στεριά, αποτελούν έναν δυναμικό άξονα τεχνογνωσίας που, αργά ή γρήγορα, θα εισαχθεί πλήρως σε όλα τα συστήματα και λειτουργίες της ναυτικής τεχνολογίας. Η αποτελεσματικότητα, η ικανότητα, η αποδοτικότητα, η αξιοπιστία, η οικονομική δραστηριότητα και η συνεχής βελτιστοποίηση της ποιότητας εξυπηρέτησης και των συνθηκών εργασίας αποτέλεσαν βασικούς στόχους του προγράμματος.

Από την πλευρά της Ακαδημίας, καταβλήθηκε προσπάθεια για τη χρήση του προσομοιωτή μηχανής ενός Very Large Crude Oil Carrier, ο οποίος ήταν ήδη εγκατεστημένος στη σχολή, σε μελλοντικά ερευνητικά προγράμματα σε συνεργασία με άλλα ινστιτούτα της Ευρώπης. Η πρόταση αυτή υιοθετήθηκε πλήρως από τους υπόλοιπους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα. Το τελικό κέρδος για την Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Μακεδονίας από τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα ήταν, πρώτον, η ενημέρωση του εκπαιδευτικού προσωπικού στις νέες τεχνολογίες και, δεύτερον, η συμμετοχή στην κατάθεση ερευνητικών προτάσεων προς χρηματοδότηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκ των οποίων τέσσερις εγκρίθηκαν και εντάχθηκαν στο πρόγραμμα χρηματοδοτήσεων.

SPIN-HSV: «SHIPPING QUALITY AND SAFETY OF HIGH-SPEED VESSELS, TERMINALS AND PORT OPERATIONS IN NODAL POINTS»

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο White Paper με θέμα “European transport policy for 2010: Time to decide“, υπογράμμισε την ανάγκη ανάπτυξης συστημάτων μεταφοράς προϊόντων, εστιάζοντας σε έννοιες όπως το “Short Sea Shipping” για την εξυπηρέτηση “door-to-door”. Η υλοποίηση αυτής της πολιτικής απαιτούσε την ανάπτυξη και χρήση ταχύτερων πλοίων.

Αυτή ήταν μία από τις κύριες προτεραιότητες του ερευνητικού προγράμματος SPIN-HSV, το οποίο ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2002 και ολοκληρώθηκε μέσα σε τρία χρόνια. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 23 εταίροι από 9 ευρωπαϊκές χώρες, περιλαμβάνοντας κορυφαίους οργανισμούς και εταιρείες όπως: METTLE (Γαλλία), DNV (Νορβηγία), HSD (Νορβηγία), GRIMALDI και SNAV (Ιταλία), TNO και EHMA (Ολλανδία), ISL, SWH, και STNATLAS ELECTRONIC (Γερμανία), SAITEC και το λιμάνι της Νάπολης (Ιταλία), το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, MCA και MTS (Αγγλία), DMI (Δανία), FRESTI, VIANA DE CASTELO, AIM, και IPN (Πορτογαλία), καθώς και ελληνικοί φορείς όπως η Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Μακεδονίας, ο Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ) και η MEGATECHNICA.

Το πρόγραμμα βασίστηκε στην αυξανόμενη ζήτηση για ταχύτερες μεταφορές, με στόχο τη μείωση του χρόνου μεταφοράς, ενώ έλαβε υπόψη περιορισμούς όπως το κόστος λειτουργίας, οι καιρικές συνθήκες, η λιμενική υποδομή, το φορτίο και οι επιβάτες. Επίσης, διερευνήθηκε αν η υψηλή τιμή των σύγχρονων τεχνολογικών λύσεων αποτελεί εμπόδιο στην υιοθέτησή τους. Οι βασικοί άξονες περιλάμβαναν:

  1. Διερεύνηση της χρήσης HSV (High-Speed Vessels):
    • Ανάπτυξη στρατηγικών για την ένταξή τους στο ολοκληρωμένο μοντέλο μεταφορών.
    • Μελέτη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη χρήση τους, όπως οι εκπομπές ρύπων κοντά σε λιμάνια και ακτές.
    • Καθορισμός προδιαγραφών για την προστασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια και την άνεση των επιβατών, ειδικά σε διαδρομές κάτω των τεσσάρων ωρών.
  2. Αξιολόγηση των ναυτιλιακών υποδομών:
    • Ανάπτυξη λύσεων για τη βελτίωση της λιμενικής λειτουργίας.
    • Ανάλυση των αναγκών για τη συμβατότητα των HSV με τις υπάρχουσες υποδομές.
  3. Μελέτη τεχνολογιών Wing-in-Ground Effect (WIG):
    • Δημιουργία βάσης δεδομένων για τύπους πλοίων που χρησιμοποιούν το φαινόμενο WIG.
    • Ανάλυση σχεδιαστικών, εμπορικών, και ασφαλιστικών παραμέτρων, καθώς και πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων.
  4. Αξιολόγηση επιπτώσεων και βελτιστοποίηση λειτουργιών:
    • Ανάλυση της ανθρώπινης απόδοσης σε συνθήκες κόπωσης, στρες και φόρτου εργασίας.
    • Διεξαγωγή ασκήσεων προσομοίωσης πλοήγησης με συμμετοχή προσωπικού της ΑΕΝ Μακεδονίας και πλοιάρχων της Superfast Ferries.
    • Μέτρηση εγκεφαλογραφημάτων για την αξιολόγηση παραγόντων που επηρεάζουν την απόδοση σε ρεαλιστικές συνθήκες.
  5. Αξιολόγηση κανονισμών και διαδικασιών:
    • Έλεγχος της επάρκειας των κανόνων που προβλέπονται από SOLAS και COLREG.
    • Υπογράμμιση των κενών στον HSC Code, ειδικά όσον αφορά την εκπαίδευση του προσωπικού.
    • Πρόταση κανονισμών διαφοροποιημένων ανά γεωγραφική περιοχή και καιρικές συνθήκες.

Το πρόγραμμα χρησιμοποίησε τρία κύρια εργαλεία:

  1. Περιγραφή: Ανάλυση λειτουργικών διαδικασιών πλοίων και λιμανιών, καθώς και περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
  2. Μοντελοποίηση: Χρήση προσομοιωτών γέφυρας, μηχανοστασίου και συστημάτων διαχείρισης κυκλοφορίας πλοίων για τη μελέτη των προβλημάτων.
  3. Επανασχεδίαση: Ανάπτυξη λύσεων που ελαχιστοποιούν το κόστος και βελτιστοποιούν τις λειτουργίες των HSV, με σκοπό την υποβολή προτάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Συμπεράσματα

Το πρόγραμμα SPIN-HSV έθεσε τις βάσεις για την ανάπτυξη βιώσιμων μοντέλων ταχύπλοων πλοίων, λαμβάνοντας υπόψη περιβαλλοντικές και οικονομικές προκλήσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της εκπαίδευσης, βελτίωσης των υποδομών και καθιέρωσης αποτελεσματικότερων κανονισμών για την προώθηση της καινοτομίας στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών.

WINGS FOR SHIPS: «MARITIME INTELLIGENT WORKPLACE FOR WEATHER INFORMATION NETWORK, GUIDANCE AND SUPERVISION ONBOARD SHIPS»

Το ερευνητικό πρόγραμμα WINGS for SHIPS ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2002 και ολοκληρώθηκε σε διάστημα 30 μηνών. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν οκτώ ευρωπαϊκές χώρες και συνολικά δεκατέσσερις εταιρείες, μεταξύ των οποίων:

  • Από την Ιταλία: η TELECOM ITALIA (τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες), η EIS (ανάπτυξη λογισμικού), και η SNAV (διαχείριση πλοίων).
  • Από τη Γαλλία: η εταιρεία συμβούλων METTLE, η SNCM (διαχείριση πλοίων), το λιμάνι της Νίκαιας CCINCA, και η METEOMER (μετεωρολογικές υπηρεσίες).
  • Από τη Σουηδία: η SSPA.
  • Από τη Νορβηγία: η C-MAP.
  • Από τη Γερμανία: το πανεπιστήμιο του Αμβούργου και η εταιρεία FAW.
  • Από την Αγγλία: ο ναυτιλιακός οργανισμός MTS.
  • Από το Βέλγιο: το ινστιτούτο BIKIT.
  • Από την Ελλάδα: η Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Μακεδονίας.

Σκοπός και Επιτεύγματα του Προγράμματος

Ο βασικός στόχος του προγράμματος ήταν η δημιουργία ενός συνεργατικού υπολογιστικού περιβάλλοντος (Computer Collaborative Working Environment) για τη δυναμική μετάδοση μετεωρολογικών δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, καθώς και εργαλείων υποστήριξης αποφάσεων για τη βέλτιστη χάραξη διαδρομών των HSV (High-Speed Vessels).

Η πρωτοβουλία αυτή βασίστηκε στην ευελιξία των HSV να προσαρμόζουν τα δρομολόγιά τους για την αποφυγή επικίνδυνων καιρικών συνθηκών, χάρη στη μεγάλη ταχύτητά τους και τις μικρές αποστάσεις που καλύπτουν. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, αναπτύχθηκε ένα πρωτοποριακό περιβάλλον τηλεματικής που περιλάμβανε:

  • Το Geological Information System (GIS), το οποίο παρέχει ακριβή και επικαιροποιημένα μετεωρολογικά δεδομένα σε ευρωπαϊκά ύδατα.
  • Το Electronic Chart Display Information System (ECDIS), που είναι ήδη φιλικό στους χρήστες των πλοίων, και ένα διαδικτυακό περιβάλλον που αξιοποιεί SMS, WAP και WEB τεχνολογίες για χρήστες στη στεριά.
  • Συστήματα πλοήγησης που βασίζονται σε σταθερές (HF radar) και κινητές επικοινωνίες (Global Positioning System, GPS).

Λειτουργία και Οφέλη

Το σύστημα προσφέρει:

  • Άμεση πρόσβαση σε μεταβολές καιρικών δεδομένων.
  • Δυνατότητα αλληλεπίδρασης με τα υπάρχοντα συστήματα του πλοίου.
  • Φιλικό λογισμικό για την ασφαλή και αποτελεσματική πλοήγηση.

Επιπλέον, λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων, επιτρέποντας τη διερεύνηση δυνάμεων και τάσεων που επηρεάζουν το πλοίο βάσει τοπικών καιρικών δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Το σύστημα αποτελείται από:

  1. Κεντρικό server: Υποστηρίζει πλοία, λιμάνια, και επιβάτες, παρέχοντας πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο.
  2. Σταθμούς εργασίας στα πλοία: Περιλαμβάνουν υπολογιστές με φιλικό γραφικό περιβάλλον για την άμεση λήψη αποφάσεων.
  3. Μετεωρολογικούς αισθητήρες: Συνδυασμός hardware για την εξασφάλιση αξιόπιστων τηλεπικοινωνιών.
  4. Συστήματα ECDIS/ECS: Σε συνεργασία με την C-MAP, για την ενσωμάτωση του WINGS for SHIPS στις κύριες λειτουργίες πλοήγησης.

Το σύστημα υποστηρίζει πλήρη γκάμα πρωτοκόλλων επικοινωνίας (ISDN, GSM, INMARSAT) και δίνει τη δυνατότητα χρήσης εργαλείων προσομοίωσης θαλάσσιων διαδρομών. Τα εργαλεία αυτά επιτρέπουν την αξιολόγηση και βελτιστοποίηση των δρομολογίων, μειώνοντας την κατανάλωση καυσίμων και την πιθανότητα δυσφορίας των επιβατών λόγω κακοκαιρίας. Το πρόγραμμα ανέπτυξε και βελτιστοποίησε:

  • Απαιτήσεις ευρωπαϊκών πλοιοκτητριών εταιρειών για τον καθορισμό λειτουργικών και τεχνικών χαρακτηριστικών του συστήματος.
  • Δορυφορικές επικοινωνίες και HF radar για μετεωρολογικά δεδομένα.
  • Μοντέλα αλλαγής πορείας πλοίων για καλύτερη υποστήριξη αποφάσεων.

Δοκιμές πραγματοποιήθηκαν με το πλοίο NGV Asco της SNCM, με τη συμμετοχή προσωπικού της ΑΕΝ Μακεδονίας, υπό πραγματικές συνθήκες. Τα αποτελέσματα οδήγησαν σε βελτιώσεις βασισμένες στις αντιδράσεις των τελικών χρηστών.

Συμπεράσματα

Το WINGS for SHIPS αξιολόγησε την πολυπλοκότητα του συστήματος και την ανάγκη εφαρμογής του, προτείνοντας λύσεις που βελτιώνουν τη ναυσιπλοΐα, μειώνουν το κόστος και ενισχύουν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της πλοήγησης.

Εκτός από τις ανωτέρω, η Ακαδημία συμμετέχει ως εταίρος και στις παρακάτω προτάσεις που είχαν υποβληθεί στο παρελθόν, αλλά δεν χρηματοδοτήθηκαν.

GOES: «Multi-modal fully Electro-mobility intelligent management system for urban commuting based on an integration of multiple technologies»

Η Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Μακεδονίας, με τη συμμετοχή της στο ερευνητικό πρόγραμμα, είχε ως σκοπό να επεκτείνει τη δραστηριότητά της σε εξειδικευμένο έργο στον ναυτιλιακό χώρο, συνεργαζόμενη με καταξιωμένους φορείς της ευρωπαϊκής ναυτιλίας. Παράλληλα, να ενημερωθεί για τη σύγχρονη ναυτιλιακή τεχνολογία αιχμής, προς όφελος του εκπαιδευτικού και κυρίως του ερευνητικού της έργου.

Η διάρκεια του προτεινόμενου προγράμματος ήταν 36 μήνες, και θα συμμετείχαν 9 ευρωπαϊκές χώρες με συνολικά 11 εταίρους, όπως η γαλλική εταιρεία διαχείρισης ναυτιλιακών ευρωπαϊκών προγραμμάτων Mettle, η ιταλική εταιρεία διαχείρισης γεωπληροφοριακών συστημάτων και δεδομένων Innova, το τεχνολογικό ινστιτούτο Instituto Teconologico de Castilla y Leon από την Ισπανία, η γερμανική δημοτική επιχείρηση αστικών συγκοινωνιών Regionalverkehr Ruhr-Lippe GmbH, το τεχνολογικό πανεπιστήμιο Technical University of Denmark – Fotonik Department από τη Δανία, η εταιρεία τουριστικών πληροφοριών Winterberg Touristik und Wirtschaft από τη Γερμανία, η εταιρεία ανάπτυξης πράσινων τεχνολογιών TR Associates Ltd από τη Μάλτα, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας από την Ελλάδα, το ερευνητικό ινστιτούτο Consiglio Nazionale Delle Ricerche από την Ιταλία και η πορτογαλική εταιρεία σχεδιασμού εναλλακτικών διαδρομών Ubiwhere Lda.

Το πρόγραμμα είχε ως στόχο να συνδέσει αποτελεσματικά πλωτά ηλεκτρικά οχήματα με επίγεια ηλεκτρικά οχήματα, ώστε να επιτύχει την αστική ή υπεραστική μετακίνηση των επιβατών με πλήρη ηλεκτρική κινητικότητα. Με αυτόν τον τρόπο, το σύνολο της μεταφορικής αλυσίδας “από πόρτα σε πόρτα” θα διευκολυνόταν με χρήση ηλεκτρικών οχημάτων.

Η αυξανόμενη ανάγκη για ηλεκτροκίνηση απαιτεί έναν μεγάλο αριθμό κατανεμημένων πηγών ενέργειας και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) καλύτερης ποιότητας. Για τον λόγο αυτό προτάθηκε δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ευφυούς δικτύου για έξυπνη ηλεκτροκινητικότητα, το οποίο θα αξιοποιούσε την ενέργεια από κεντρικές και κατανεμημένες πηγές, προσφέροντας αξιόπιστη παροχή τόσο στα ηλεκτρικά οχήματα όσο και στους καταναλωτές. Στα πλαίσια της πρότασης θα εξεταζόταν η χρήση πλωτών ηλεκτρικών λεωφορείων για χρήση σε εσωτερικές πλωτές μεταφορές, σε ποταμούς και λίμνες, αλλά και σε θαλάσσιες περιοχές, με ικανότητα μεταφοράς μέχρι 150 επιβατών και λειτουργικές ταχύτητες έως 12 κόμβους.

Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, θα ερευνούνταν μέθοδοι διαχείρισης ενέργειας για την πλήρη φόρτιση των μπαταριών κατά τις ώρες αιχμής, καθώς και η ενσωμάτωση έξυπνων συστημάτων για την αλληλεπίδραση τοπικών φορέων, εταιρειών και επιβατών. Το σύστημα θα βασιζόταν σε βελτιωμένες υποδομές φόρτισης και δικτύωση που θα περιλάμβανε τόσο ηλεκτρικά πλωτά μέσα μεταφοράς όσο και επίγεια οχήματα.

Η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος θα πραγματοποιούνταν στην περιοχή του Μούνστερ της Γερμανίας, μια πόλη με 280.000 πληθυσμό, η οποία ενσωμάτωνε καινοτόμα ηλεκτρικά συστήματα μεταφορών. Στο Μούνστερ κατασκευάστηκε το “MobilityPort”, που παρείχε υποδομές φόρτισης με ηλιακούς συλλέκτες και μικρές ανεμογεννήτριες, ενώ προώθησε την ενιαία χρήση των μέσων μεταφοράς μέσω μιας ολοκληρωμένης MobilityCard.

Τα αποτελέσματα του προγράμματος προβλεπόταν ότι θα είχαν σημαντικό αντίκτυπο, συμβάλλοντας στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων των μεταφορών και βελτιώνοντας την εικόνα των μητροπολιτικών περιοχών. Παράλληλα, θα προσέφεραν πρότυπα αστικών μεταφορών με βάση την ηλεκτροκίνηση, διευκολύνοντας την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών από το κοινό.

Η Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Μακεδονίας, μέσα από τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα, θα ενίσχυε την τεχνογνωσία της και θα είχε την ευκαιρία να συμμετάσχει σε διεθνείς συνεργασίες, ερευνητικές διαδικασίες και διάδοση καινοτομιών στον ναυτιλιακό τομέα.

IKYDA 2018: «AUTONOMOUS SHIP AND HUMAN FACTOR»

Η συνεργασία με το HSBA Hamburg School of Business Administration στα πλαίσια την πρότασης είχε ώς στόχο τη μελέτη και εφαρμογή νέων τεχνολογιών στα πλοία, μέσω μιας δομημένης μεθοδολογίας που θα περιλάμβανε: καταγραφή της τρέχουσας κατάστασης τεχνολογιών και αξιολόγηση της δυνατότητας εισαγωγής τους στα πλοία, εντοπισμό εφαρμογών που χρησιμοποιούνται ήδη, ανάλυση ωριμότητας των τεχνολογιών προς εφαρμογή, μελέτη του νομικού πλαισίου, και, τελικά, τη δημιουργία ενός πρότυπου πλοίου με πιο προηγμένη τεχνολογία. Τα αποτελέσματα θα διαχέονταν σε επαγγελματικές ενώσεις (ΕΕΕ, ΠΕΠΕΝ, ΠΕΜΕΝ κ.λπ.), προετοιμάζοντας το έδαφος για την κατασκευή ενός τέτοιου πλοίου.